Occupy heeft best ideeën

De afgelopen jaren schreef ik veel over protestbewegingen en denkers met ideeën over een nieuwe wereld. Een selectie. Zie voor de rest elders op deze website.
In november 2011 besloten Parijse jongeren het bedrijventerrein La Défense te bezetten. Ze deden dit in navolging van Occupy Wallstreet, de beweging die in Zuccotti, een tot dan toe nog onbekend parkje vlakbij Wallstreet een tentenkamp had opgetrokken. Ze protesteerden tegen economische ongelijkheid.

Ik ging naar La Défense en maakte er een reportage voor de Groene Amsterdammer.

Een week ervoor publiceerde ik nog een opiniestuk in Het Parool, naar aanleiding van het opstappen van de Griekse premier Papandreou. ‘Leiderschap is vereist, maar zonder democratische legitimiteit gaat dat niet meer. Zo bewijst ook de Arabische lente. (…) Sinds de val van Lehman Brothers hadden we moeten weten dat niet alle problemen zijn op te lossen met geld.’

Ik bleef gefascineerd door de Occupy-beweging en alle creatieve denkers die na het uitbreken van de economische crisis droomden van een nieuwe wereldorde.

Voor De Groene Amsterdammer ging ik in Parijs naar een bijeenkomst waar soixante-huitards, verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog, vertegenwoordigers van de Occupy-beweging en revolutionairen van de Arabische Lente samenkwamen. Het leek erop dat zich een internationaal netwerk vormde, een beweging met een gedeelde ideologie en een eigen infrastructuur.

Die zoektoch naar creatieve geesten zette ik door. Wie waren de revolutionaire denkers? Econoom en toneelschrijver Frédéric Lordon bijvoorbeeld, een man die voorstellen deed die bij de bezetters van Wallstreet en La Défense wel in de smaak zouden vallen. Ik portretteerde hem voor de Groene Amsterdammer.

Twee en een half jaar later leek de stugge en trage revolutionaire geest nog niet helemaal weg uit de wereld. In Hong Kong noemde de protestbeweging tegen de beperking van het kiesrecht zich ‘Occupy Central’. Ze namen symbolen over van demonstranten die in Ferguson, Missouri, protesteerden tegen rassen ongelijkheid en politiegeweld. Er werden ook handgebaren gemaakt die van de protesten in Thailand waren komen overwaaien. Op internet en bij lezingen wensten vertegenwoordigers van de bewegingen elkaar sterkte toe.

Daar was het weer dacht ik, die infrastructuur en, misschien ook wel, een gedeelde ideologie. In een artikel voor Vonk, het achtergrondkatern van de Volkskrant, moest anders concluderen: er was geen wereldwijde Occupy-beweging.

Weer een jaar later nam ik contact op met de twee van de drie leiders van de Umbrella Revolution in Hong Kong: studentenleider Alex Chow en universitair docent rechtsgeleerdheid Benny Tai. Het was inmiddels 2015 en de Umbrella Revolution en Occupy Central waren na 79 dagen van sit-ins verdwenen Wat bleek?

In Hong Kong waren ze niet meer van plan meer om grote sit-ins te houden tegen de centrale autoriteiten. In plaats daarvan waren ze een bottom-up benadering gestart om zo tot een democratische cultuur te komen. De revolutionaire geest was nog springlevend. Ook David Graeber, die in 2011 de zinspreuk van Occupy Wallstreet muntte (‘We are the 99%’), staat niet meer voor een bezetting of een sit-in.

Misschien is dit wel hoe de revolutie gaat, sluimerend, traag, maar doeltreffend. Jongeren werken aan een cultuurverandering. Ik wil het verder onderzoeken.

A protester (C) raises his umbrellas in front of tear gas which was fired by riot police to disperse protesters blocking the main street to the financial Central district outside the government headquarters in Hong Kong, September 28, 2014.

A protester (C) raises his umbrellas in front of tear gas which was fired by riot police to disperse protesters blocking the main street to the financial Central district outside the government headquarters in Hong Kong, September 28, 2014.

Overigens schreef ik voor de website van Vonk, het achtergrondkatern bij de Volkskrant, een aantal blogs over de Umbrella Revolution. ‘Met bevende handen veegde ik mijn tranen weg‘ (3 oktober): ‘Als CY Leung opstapt gaan we allemaal weer de straat op‘ (8 oktober); ‘Ik wil de champagne in Hong Kong niet missen‘ (15 oktober 2014).

Ook onderhield ik contact met jurist en schrijver Jason Y. Ng. Dat leidde uiteindelijk tot deze gastbijdrage in Vonk: ‘In Hong Kong is iedereen zowel soldaat als bevelhebber‘.

-Willem van Ewijk
(@wewyk)

Willem van Ewijk

Dit is een portfolio website

Willem van Ewijk is Editor VICE Money, het platform over geld en de economie van VICE. Hij studeerde Rechten en Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en de Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines, en Politieke Wetenschappen aan het École des hautes études en sciences sociales (Ehess) te Parijs. Hij schreef eerder vanuit Parijs, voor de Groene Amsterdammer en De Nieuwe Pers, en werkte als verslaggever bij de Volkskrant.

achtergrondartikelen

Zie hier een selectie van de artikelen die hij schreef voor Vonk, het achtergrondkatern bij de Volkskrant op zaterdag.

Klik hier voor een selectie van de artikelen voor Folia.

De artikelen die hij voor de Groene Amsterdammer schreef staan hier.

Verslaggeverij

Klik hier voor een selectie van de artikelen die hij schreef als verslaggever bij de Volkskrant.

interviews

Hier kunt u terecht voor interviews.

en verder…

Voor opinie-artikelen klik hier, en voor essays kunt u hier terecht, and for articles written in English, click here.

Meer artikelen op aanvraag via Twitter (@wewyk) of LinkedIn.

in Parijs

Foto door Daniël Rommens. Headerfoto door Rebecca Camphens.

Herfst/winter 2016, een selectie

(Folia) Toen HvA-student Pari Ibrahim twee jaar geleden hoorde dat haar familie in Irak werd uitgemoord, besloot ze alles opzij te zetten om te helpen. Nu is ze een van de belangrijkste voorvechters van het lot van de yezidi’s. ‘Wie van mijn school kan zeggen: ik heb net Ban Ki Moon ontmoet?’

De duistere race om de nobelprijs

(Folia) Als vanaf maandag de winnaars van de Nobelprijzen bekend worden gemaakt, is dat het slotstuk van ruim tien maanden overleg achter de schermen. Niemand weet hoe het precies gaat. Hoe maak je kans op de Nobelprijs? ‘Het blijft compleet subjectief.’

 

Bijlmer in de herkansing

(Folia) Met vallen en opstaan bouwt Peter Dautzenberg, docent bouwkunde aan de HvA, met hulp van studenten aan de nieuwe Bijlmer in Amsterdam- Zuidoost. Nog steeds moet hij knokken om enkele oude gebouwen te redden. ‘Het stadsdeel zei: dat is toch lelijk?’

‘noem het geen referendum’

(Folia) Het werd met enthousiasme gepresenteerd en verwelkomd: een referendum over het bestuur van de UvA, naar de wens van de Maagdenhuisbezetters. Maar krap een week na de aankondiging willen betrokkenen het liever geen referendum meer noemen.

wilders heeft het laatste woord

(Folia) Het zal voor velen een principiële zaak zijn om PVV- leider Geert Wilders voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak te vervolgen, uit UvA-onderzoek blijkt dat Wilders er electoraal garen bij zal spinnen.

 

Chinezen falen niet – vooroordelen langs de meetlat

(Folia) Na de Duitsers vormen Chinezen in Nederland de grootste groep buitenlandse studenten. Nederlanders weten maar weinig van ze af, zeggen de Chinese studenten zelf. De vooroordelen zijn niet mals: ze zouden passief zijn, het zou ze aan creativiteit ontbreken. Maar het zijn ook doordouwers, en dat leidt soms tot psychische problemen. Wat vinden de studenten zelf van die typeringen?

 

Was het maar altijd ramadan

(Folia) Ramadan maakt zo lekker licht in je hoofd, en daardoor kun je beter studeren, zeggen vastende HvA-studenten. Maar als de islamitische vastenperiode goed op gang is, begint de vermoeidheid toe te slaan. ‘Het is vooral een mentale strijd, niet zozeer fysiek,’ meent student Safiye Vural. ‘Ik moet echt dutten in de middag.’

 

Speuren naar donkere materie

(Folia) Op dit moment leggen UvA-onderzoekers de laatste hand aan een installatie waarmee ze donkere materie hopen te vinden; onzichtbare stof waaruit 85 procent van de massa van het heelal zou bestaan. Ze doen dat diep onder de grond, in de bergen van het nationale park Gran Sasso in Italië. Als ze het bewijs voor donkere materie vinden, is een Nobelprijs niet ver weg.

 

‘Enzo Knol is ook begonnen met onzin’

(Folia) YouTube is onder jongeren mogelijk al populairder dan televisie. Adverteerders ontdekken de markt, die zo snel verzakelijkt dat succesvolle gebruikers zich er fulltime mee bezig houden en vloggende studenten overwegen te stoppen met hun studie. Wat maakt je tot een succesvol YouTuber?

 

De Man en de menselijke revolutie

(Folia) Kunstenaar Lucas De Man vraagt op FabCity studenten de wereld te veranderen. Probeer het maar, zegt hij, en als het niet lukt, ook niet erg. De poging is al een mooie ervaring op zich.

 

‘We gaan ons ruimhartig met elkaar bemoeien’

(Folia) Na een rumoerige benoemingsperiode mogen UvA en HvA eindelijk met ze kennismaken in hun nieuwe functies van respectievelijk rector magnificus en bestuursvoorzitter: Karen Maex en Geert ten Dam. ‘Draagvlak moet je verwerven, dat heb je niet zomaar.’

 

'God wil mensen zegenen via mij'

(Folia) Hij wil jongeren levenswijsheid leren en ze helpen op zoek te gaan naar hun diepste verlangens. Want studentenpastor Maarten Vogelaar ziet veel stuurloze twintigers om zich heen. Aan de UvA kreeg hij geen voet aan de grond, dus probeert hij die studenten nu te bereiken via andere kanalen. ‘Ik praat alleen over God als mensen daar zelf behoefte aan hebben.’

 

Free higher education

(Folia) Student activists think it’s about time the Dutch government makes higher education free for all. By abolishing tuition fees, the government would fulfil a promise it made fifty years ago, and follow the example of many European states.

 

No more posts.